THỰC TRẠNG GHÉP TẠNG TẠI VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP GIA TĂNG BỆNH NHÂN GHÉP TẠNG

Cập nhật lúc : 06/06/2016 10:28

 “ THỰC TRẠNG GHÉP TẠNG TẠI VIỆT NAM
VÀ GIẢI PHÁP GIA TĂNG BỆNH NHÂN GHÉP TẠNG”

I/ Thực trạng ghép tạng ở Việt Nam:
 
Năm 1960 GS Tôn Thất Tùng tiến hành ghép tạng thực nghiệm
 
Ca ghép thận đầu tiên thực thiện tại bệnh viện 103 vào tháng 6/1992. Mở ra thời kỳ mới trong phẫu thuật ghép tạng. 
 
Đến tháng 1/2004 thực hiện ca ghép gan trẻ em đầu tiên tại bệnh viện 103. Tháng 5/2010 tiến hành ghép gan từ người cho chết não tại bệnh viện Việt Đức.
 
Dự kiến ghép tim phổi tại bệnh viện Trung Ương Huế vào năm 2015 và ghép phổi dự kiến 2016 – 2018 tại bệnh viện Phổi Trung Ương.
 
Tính đến tháng 6/2014 cả nước có 1000 ca ghép thận, ghép gan 37 trường hợp ghép tim 11 trường hợp, điển hình là ghép giác mạc Bệnh viện mắt Trung ương ghép được 1400 ca.
 
Hiện tại Việt Nam có 13 cơ sở ghép tạng số lượng ghép được 1100 ca, với thời gian khoảng 22 năm. Trung bình mỗi năm được 50 ca tại 13 trung tâm ghép. Số lượng như vậy còn rất hạn chế và khiêm tốn.
Các ca ghép kể trên đa phần do từ người sống hiến tạng cho người cần ghép tạng. Cụ thể năm 2013 như sau:
 
Bệnh viện Việt Đức có 48 ca ghép thận từ người sống và 16 ca ghép thận từ bệnh nhân chết não, bệnh viện Bạch mai có 10 ca ghép thận từ người sống và chưa có ca nào ghép thận từ bệnh nhân chết não, bệnh viện 103 có 33 ca ghép thận từ bệnh nhân sống và 02 ca ghép từ bệnh nhân chết não, bệnh viện Trung Ương Huế có 50 ca ghép từ bệnh nhân sống và chưa có trường hợp nào cho từ bệnh nhân mất não, Bệnh viện Chợ Rẫy và BV Nhân Dân 115 cũng không có bệnh nhân chết não cho thận còn ghép tạng từ người sống hiến thận là 41 ca và 13 ca.
 
Trong khi nhu cầu ghép tạng của Việt Nam mỗi năm là 10.000 ca chờ ghép thận, trên 1500 ca chờ ghép gan và nhiều bệnh nhân chờ ghép các thành phần khác như giác mạc, tụy, tim…
 
Vậy vấn đề đặt ra là : thiếu nguồn cho tạng cho.
 
Do vậy ghép tạng từ người cho chết não hay người cho chết tim là nguồn hiến tạng quan trọng nhất và an toàn, đa số các nước quan tâm như là biện pháp hàng đầu để phát triển ngành ghép tạng.
 
Khi hiến ghép tạng phát triển thì kéo theo các mặt trái của hiến ghép tạng:
 
- Lấy trộm tạng.
 
- Ép buộc người khác phải cho tạng hay lấy tạng của người không tự nguyện hiến.
 
- Mua bán tạng
 
- Lấy ghép, sử dụng, lưu giữ tang vì mục đích thương mại
 
- Lấy tạng của người sống dưới 18t
 
- Ghép tạng của người bị nhiễm bệnh theo danh mục do bộ y tế quy định
 
- Quảng cáo, mô giới hiến và nhận tạng vì mục đích thương mại
 
- Tiết lộ thông tin bí mật về người hiến và người được ghép trái với quy định của pháp luật.
 
- Lợi dụng các mục đích để làm sai lệch các kết quả xác định bệnh nhân chết não.
 
Nguyên tắc của việc hiến, lấy, ghép tạng
 
- Tự nguyện với người hiến và người được ghép
 
- Vì mục đích nhân đạo, chữa bệnh, giảng dạy, nghiên cứu khoa học
 
- Không nhằm mục đích thương mại
 
- Giữ bí mật về các thông tin liên quan đến người hiến, và ghép trừ các trường hợp có thỏa thuận khác hay pháp luật quy định
 
- Tuân thủ luật pháp của Việt nam về hiến và ghép tạng
 
- An toàn, hiệu quả, tránh kiện cáo thắc mắc.
 
Nguồn cho tạng tại việt nam
 
- Những người khỏe mạnh đồng ý cho tạng
 
- Những bệnh nhân mất não do các nguyên nhân: Tai nạn giao thông: chấn thương sọ não,…
 
- Các bệnh nhân có bệnh lý gây mất não do bệnh lý tim mạch: xuất huyết não, bệnh lý mạch máu não, tai biến mạch máu não
 
II Giải pháp gia tăng các bệnh nhân được ghép tạng :

- Trung tâm điều phối hiến và ghép tạng quốc gia là đơn vị đầu mối
 
- Xây dựng mạng lưới ghép tạng các cơ sở y tế và các cơ sở có đơn vị lấy và ghép tạng.
 
+ Xây dựng các văn bản pháp luật quy định đầy đủ thông tin và đồng bộ
 
+ Tư vấn nhận thức với người dân về hiến và cho tạng
 
+ Truyền thông đẩy mạnh tới các tầng lớp trong xã hội
 
+ Phối hợp chặt trẽ các ban ngành đoàn thể
 
+ Hoạt động ghép tạng nên có sự liên kết chặt trẽ giữa các cở sở hiến ghép tạng để tránh lãng phí và tận dụng nguồn cho tạng.
 
+ Cần có các khoản chi phí hỗ trợ cho hiến ghép tạng của bảo hiểm.

Để tận dụng nguồn tạng khi cho không lãng phí:
 
- Các cơ sở ghép tạng liên kết với nhau qua trung tâm điều phối hiến và ghép tạng quốc gia,
 
- Tận dụng các hiến tạng từ người cho chết não: vì một người chết não có thể hiến 5 tạng để cứu sống 5 người cần tạng ( 2 thận 1 tim 1 gan 1 tụy và có thể lấy giác mạc…)
 
- Nếu không có sự liên kết các cơ sở hiến ghép tạng thì mỗi cơ sở chỉ ghép đc 1 tạng như vậy rất lãng phí,
 
- Nếu có sự chia sẻ giữa các cơ sở không ghép và kết hợp giữa các cơ sở sẽ tận dụng nguồn tạng cho và không lãng phí nguồn tạng
 
- Các cơ sở y tế có các nhóm bác sỹ điều dưỡng là điều phối viên ghi nhận danh sách người hiến tạng tiềm năng với trung tâm điều phối ghép tạng..Liên lạc với trung tâm điều phối hiến và ghép tạng để tạo nguồn tạng nhiều hơn.
 
Nguồn tạng của Việt nam là rất lớn nhưng còn hạn chế:
 
- Các bệnh nhân có chẩn đoán mất não do nhiều nguyên nhân như: Chấn thương sọ não, xuất huyết não…nhưng đa số các gia đình mặc cảm về vấn đề tâm linh nên để hiến tạng rất khó khăn vì vậy tổ điều phối viên tư vấn với gia đình và liên hệ với trung tâm điều phối hiến tạng để giải thích mục đích hiến tạng và cho tạng
 
- Chung tay các tầng lớp, các thành phần xã hội nhận thức về việc hiến và ghép tạng vì mục đích nhân đạo.
 
- Trung tâm điều phối hiến và ghép tạng thông báo tình hình hiến và ghép tạng các cở sở liên kết để lên lịch và tận dụng nguồn tạng.
 
- Tất cả chung tay tỷ lệ hiến ghép tạng trong tương lai sẽ gia tăng và góp phần cứu sống những bệnh nhân cần tạng ghép!!

10 hoạt động nổi bật trong tháng


Quảng cáo