PHÒNG CHỐNG UNG THƯ: CHUNG TAY ĐẨY LÙI ĐẠI DỊCH

Cập nhật lúc : 15/06/2016 09:05

PHÒNG CHỐNG UNG THƯ: CHUNG TAY ĐẨY LÙI ĐẠI DỊCH
Tôi còn nhớ mãi hình ảnh một phụ nữ trẻ khóc ngặt trước cổng bệnh viện huyện X nọ, khi hỏi lý do vì sao? Chị bảo rằng chị được các bác sĩ chẩn đoán “bướu giáp đa nhân”, và được chuyển viện ra bệnh viện Ung thư Y để điều trị, nhìn chữ “ung thư” chị ngỡ mình bị ung thư thật…đây là một câu chuyện thật, và tôi biết có rất nhiều trường hợp như vậy? rất nhiều người dân khi nhìn kết quả mình bị chẩn đoán ung thư đều gần như suy sụp, coi như cầm chắc bản án tử trong tay. vậy ung thư là gì? Tại sao khiến bao người kinh sợ như vậy?thực trạng bệnh này ra sao?
 
Thực trạng ung thư hiện nay?
 
Trong xếp hạng 172 quốc gia và vùng lãnh thổ về tỷ lệ chết vì bệnh ung thư do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố tháng 5/2014, tỉ lệ phát hiện mới ung thư hiện nay trên thế giới khoảng 15 triệu case mỗi năm, với khoảng 7,5 triệu người chết mỗi năm vì bệnh này. Việt Nam đứng ở vị trí 78/176.. Tại Việt Nam mỗi năm có khoảng 150 000 được phát hiện K, khoảng 75000 người chết mỗi năm, cao hơn 7 lần so với tỉ lệ chết vì tai nạn giao thông. (tuy nhiên do dữ liệu được tham khảo từ Globocan 2012 nên chưa cập nhật, tỉ lệ mắc ung thư hiện nay có thể cao hơn nhiều so với 4 năm trước). So với thế giới, Việt Nam nằm trong những nước có tỉ lệ bệnh trung bình, thực trạng có thể còn cao hơn nhiều, do năng lực chẩn đoán và phát hiện bệnh mới của nước ta còn yếu hơn nhiều nước trên thế giới, và đa phần dân ta còn nghèo, khi mắc bệnh họ chọn”chịu chết” ở nhà thay vì đi bệnh viện.80% khi phát hiện ra bệnh ở giai đoạn muộn. Ung thư gây một hệ lụy nghiêm trọng ảnh hưởng đến cả thể chất lẫn tinh thần của không chỉ người bệnh mà cả thân nhân của họ, gây nên gánh nặng về kinh tế, các vấn đề xã hội cho gia đình và cả nền kinh tế của quốc gia. Không phải tự nhiên mà nó còn được nhiều người gọi là “căn bệnh nhà giàu” bởi vì quá trình điều trị lâu dài và tốn kém.
 
Theo khảo sát 1200 bệnh nhân ung thư tại Việt Nam được báo cáo tại “hội thảo về tiếp cận điều trị ung thư hiệu quả và đáp ứng khả năng chi trả” ngày 12-4-2016:
 
• Hơn 22% khó khăn về tiền bạc ngay trong năm điều trị đầu tiên.
 
• 50-87% bệnh nhân đến khám ở giai đoạn muộn.
 
• 75% bệnh nhân tử vong sau thời gian ngắn được chẩn đoán mắc bệnh.
 
Với 6 loại ung thư vú, cổ tử cung, gan, đại trực tràng, khoang miệng và dạ dày, mỗi năm tổng thiệt hại tài chính trực tiếp và gián tiếp lên tới gần 26.000 tỉ đồng.Đặc biệt xu hướng mắc bệnh ngày càng trẻ hóa.
 
Nguyên nhân chính được xác định do dinh dưỡng,thuốc lá, bệnh nhiễm và một số nguyên nhân khác...Ung thư hiện nay được xem như một đại dịch.
 
Ung thư có thật sự là “một bản án tử” hay không? Làm thế nào để ngăn chặn đại dịch này?
 
Phòng chống bệnh ung thư

Phòng bệnh
 
Một trong những nguyên nhân dẫn đến kết quả điều trị không mong muốn , tỷ lệ mắc ung thư ngày càng cao là do hiểu biết về căn bệnh này còn yếu đặc biệt là đa phần dân chúng, đa phần người bệnh khi đi khám khi xuất hiện nhiều triệu chứng ,bệnh ở giai đoạn muộn dẫn đến quá trình điều trị rất khó khăn và tốn kém nhưng hiệu quả không cao. Vấn đề đặt ra phải làm sao nâng cao sự hiểu biết của người dân, phòng bệnh hiểu quả,có kiến thức nhận biết sớm triệu chứng giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Theo tôi, ta nên tập trung ba nhóm giải pháp sau:
 
1. Thực hiện lập bản đồ về ung thư tại Việt Nam, về tỉ lệ mắc theo địa phương, nhóm bệnh phân bố theo vùng, theo lứa tuổi nhằm phát hiện các dị thường về bệnh, các khu vực mắc bệnh và các nhóm bệnh cao từ đó đưa ra các cảnh báo về bệnh như tác nhân gây bệnh ( khu vực ô nhiễm môi trường, nguồn nước, nhiễm độc da cam…) từ đó đưa ra các phương án dự phòng bệnh, xử lý các vấn đề ô nhiễm, tăng cường tư vấn kiến thức về nhóm bệnh đó để nâng cao hiệu quả phát hiện bệnh sớm. Việc thực hiện lập bản đồ ung thư có thể thông qua các đề tài nghiên cứu, các đề tài cấp cơ sở theo từng khu vực, các bệnh viện lớn từ đó tổng hợp các dữ liệu.
 
2. Giải quyết các vấn đề về an toàn thực phẩm, ô nhiễm nguồn nước, không khí, các tác hại của thuốc lá và rượu bia, vấn đề nhức nhối hiện nay hơn cả chính là vấn đề an toàn thực phẩm, cần sự vào cuộc quyết liệt và có hệ thống, xử phạt nghiêm minh các hành vi vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm và ô nhiễm môi trường.
 
3. Tăng cường công tác tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ hơn về bệnh ung thư, như nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng bệnh:
 
• Kiện toàn và phát triển hơn nữa mô hình bác sĩ gia đình
 
• Đào tào và trang bị kiến thức mới về ung thư cho các cán bộ y tế cơ sở, thôn bản.
 
• Phối hợp với đoàn thanh niên, đặc biệt là các đoàn viên y tế tổ chức các chương trình khám chữa bệnh, tuyên truyền về kiến thức phòng chống ung thư
 
Đẩy lùi bệnh ung thư
 
Với tỉ lệ mắc bệnh ung thư ngày càng tăng, tạo nên áp lực rất lớn lên hệ thống y tế và xã hội, để triển khai tốt hơn nữa công tác chữa trị ung thư, cần thực hiện các giải pháp sau:
 
1. Giải quyết đồng bộ các vấn đề còn tồn tại như trang thiết bị, cơ sở vật chất và nhân lực, tích cực đào tạo các bác sĩ chuyên khoa về ung bướu và các ngành liên quan, tăng cường xây dựng và phát triển các khoa, bệnh viện chuyên khoa về Ung bướu, Y học hạt nhân, kêu gọi các nguồn vốn đầu tư tư nhân, chính phủ, các khoản vay ODA…vào lĩnh vực này!
 
2. Phát triển hơn nữa các kỹ thuật mới, nâng cao khả năng phát hiện, chẩn đoán sớm bệnh ung thư như nội soi, chẩn đoán hình ảnh, các kỹ thuật y học hạt nhân như SPECT/CT, PET/CT….
 
3. Phối hợp đồng bộ và chuẩn hóa các quy trình điều trị, chuyển giao kỹ thuật giữa các bệnh viện, tăng cường phối hợp giữa các khoa trong cùng bệnh viện và giữa các bệnh viện với nhau.
 
4. Theo tôi, một nhóm giải pháp cũng vô cùng quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị, tăng chất lượng sống cho bệnh nhân đó là công tác chăm lo đời sống tinh thần cho các bệnh nhân ung thư. Thực trạng rất nhiều bệnh nhân ung thư bị suy sụp, stress rất nặng, hoang mang lo lắng về tình trạng bệnh của mình dẫn đến suy kiệt, mất hết tinh thần và thậm chí có những hành động nhằm chấm dứt cuộc sống của mình. Một tâm trạng thỏa mái, một tinh thần phấn chấn tôi nghĩ có tác dụng rất lớn nhằm nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ tốt hơn quá trình chống lại các tế bào ác tính. Tuy nhiên có lẽ do áp lực bệnh, tình trạng quá tải dẫn đến công tác chăm sóc giảm nhẹ triệu chứng và nâng cao đời sống tinh thần cho bệnh nhân dường như bị bỏ ngõ. Trước mắt chúng ta nên thành lập một đơn vị hoặc phối hợp với khoa tâm lý thành lập một đơn vị tư vấn kiến thức cho các bệnh nhân đang điều trị, hổ trợ giải thích và chia sẽ với họ các lo âu về tình trạng bệnh tật, Tư vấn cho họ các chế độ dinh dưỡng hợp lý..khiến họ an tâm và tin tưởng hơn vào quá trình điều trị.
 
Phối hợp với đoàn thanh niên bệnh viện, các tổ chức từ thiện… tổ chức các phong trào, các hoạt động chăm lo quan tâm giúp đỡ các bệnh nhân đặc biệt là bệnh nhân nghèo, tổ chức các chương trình nhân kỷ niệm các ngày lễ, tết như 8.3, tết cổ truyền…các cuộc thi, phong trào văn nghệ nhỏ như “tiếng hát át cơn đau” với các giải thưởng nhỏ nhằm tạo sân chơi, nơi giao lưu chia sẽ và động viên tinh thần cho các bệnh nhân!
 
Ung thư không phải là một bản án tử, ung thư có thể chữa khỏi, để làm được như vậy rất cần sự chung tay của tất cả mọi người, chỉ cần sự hiểu biết, sự quyết tâm, tôi tin chúng ta sẽ sớm đẩy lùi được đại dịch này!
 
HUỲNH LÊ THANH HẢI
KỸ SƯ VẬT LÝ, KHOA Y HỌC HẠT NHÂN BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG HUẾ
 
Tài liệu tham khảo:
 
1. Globocan 2012.

2. “Cẩm nang phòng trị ung thư”, GS- BS Nguyễn Chấn Hùng.

3. tuoitre.vn

10 hoạt động nổi bật trong tháng


Quảng cáo