Bệnh Alzheimer

Cập nhật lúc : 06/06/2016 10:21

BÀI DỰ THI “GIAỈ PHÁP SÁNG TẠO Y TẾ CỘNG ĐỒNG”

Họ và tên thí sinh : Đoàn Thị Ngọc Phước
Chức vụ : Sinh viên
Trường : Đại học Y Dược Huế
Niên khóa : 2012 – 2018
 
I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Theo ước tính của Hội Thần Kinh Việt Nam, có tới 370 000 người bị bệnh Alzheimer. Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm chỉ có khoảng hơn 1 000 bệnh nhân được chẩn đoán Alzheimer và điều trị.

II. YÊU CẦU
 
Phân tích nguyên nhân đề ra giải pháp gia tăng việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh nhân Alzheimer.
 
Bệnh Alzheimer được định nghĩa là một bệnh thoái hóa não bộ nguyên phát, trong đó các tế bào thần kinh ở vỏ não và các cấu trúc xung quanh bị tổn thương dần dần và không hồi phục, biểu hiện bệnh là giảm khả năng phối hợp vận động, rối loạn cảm giác và mất trí nhớ.
 
Bệnh Alzheimer gồm có 7 giai đoạn và các giai đoạn này không tách rời nhau rõ ràng. 
 
Giai đoạn 1: Sinh hoạt bình thường nên khó phát hiện được triệu chứng bệnh.
 
Giai đoạn 2: Bắt đầu xuất hiện các biểu hiện giảm trí nhớ nhẹ, và bệnh chưa ảnh hưởng đến sinh hoạt của người bệnh.
 
Giai đoạn 3: Có sự thay đổi về khả năng tư duy như không thể nhớ tên người mới quen, lặp lại cùng một câu hỏi, không thể tự lên kế hoạch cho bản thân…
 
Giai đoạn 4: Các triệu chứng rõ ràng và trầm trọng hơn như quên ngày tháng năm, trí nhớ ngắn hạn kém, không có khả năng quản lý tài chính…
 
Giai đoạn 5: Giai đoạn bệnh tiến triển vừa đến nặng, ví dụ như người bệnh không thể nhớ số điện thoại hay địa chỉ nhà của mình, không thể lựa chọn bộ quần áo phù hợp với thời tiết…
 
Giai đoạn 6: Tiến triển sang giai đoạn nặng, như là lẫn lộn và có thể không nhận biết được môi trường xung quanh, cần phải có sự hỗ trợ của người thân trong hoạt động đời sống hằng ngày.
 
Giai đoạn 7: Giai đoạn bệnh nặng nhất, người bệnh không thể thực hiện các hoạt động đời sống hằng ngày ngay cả việc đơn giản nhất như ăn, nuốt, ngồi…
 
Hiện nay ở Việt Nam, người mắc bệnh Alzheimer được phát hiện đầu tiên đa số là từ giai đoạn 4 trở đi. Lý do là bản thân người bệnh và người thân trong gia đình không thể nhận ra được các biểu hiện sớm của bệnh. Mục tiêu đặt ra ở đây là làm thế nào để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm (1-3). Tuy nhiên để chẩn đoán ở giai đoạn 1 là rất khó khăn vì chỉ có thể phát hiện qua chụp cắt lớp tán xạ positron (PET Scan), điều này khó có thể thực hiện được vì chúng ta không thể áp dụng cho tất cả các đối tượng có yếu tố nguy cơ. 
 
Sau đây em xin đưa ra một vài câu hỏi để người thân trong gia đình người bệnh có thể dựa vào đó và cho điểm để phát hiện sớm bệnh Alzheimer mà điểu trị có hiệu quả.
 
1. Người thân của bạn quên vị trí đặt những đồ vật hằng ngày quen thuộc, được biểu hiện bằng: hay tìm kiếm, hỏi hoặc thậm chỉ có thể “đổ lỗi” cho người thân làm mất những đồ vật đó? Cứ mỗi độ vật thì cho 1 điểm. Có thể ghi thêm các đáp án khác.
 
Chìa khóa  Mắt kính  Tờ báo  Remote điều khiển  Quạt giấy 
Dầu gió  ………... ……....
 
2. Khó diễn đạt suy nghĩ của mình. Cứ mỗi lần thì cho 1 điểm.
 
    
 
3. Không thể nhớ tuổi của mình và tuổi con cái (lấy một người con gần gũi với người bệnh nhất làm đại diện). Cứ mỗi lần sai thì cho 1 điểm.
 
Tuổi của bản thân  Tuổi của con cái 
 
4. Quên hoặc nhầm lẫn tên họ hàng, bạn bè của mình. Cho1 điểm. 
 
5. Giảm khả năng nhớ tên khi giới thiệu với người mới quên? Cho 1 điểm
 
6. Làm mất đồ vật có giá trị. Cho 1 điểm 
 
7. Đọc đoạn văn cho người thân của bạn nghe. Sau 5 phút, khảo sát xem người thân của bạn nhớ được bao nhiêu dữ kiện? Mỗi câu hỏi sai là 1 điểm. Ví dụ đoạn văn như sau:
 
Gia đình của Giang có 6 người. Ông nội của Giang năm nay 65 tuổi. Bà nội của Giang làm tổ dân phố xã Thanh Lương. Bố của Giang làm cảnh sát. Mẹ của Giang làm dược sĩ. Em của Giang hiện tại học lớp 7.
 
Hỏi: Gia đình của Giang có mấy người? 
 
Ông của Giang năm nay mấy tuổi? 
 
Bà của Giang làm nghề gì, ở đâu? 
 
Bố của Giang làm nghề gì? 
 
Mẹ của Giang làm nghề gì? 
 
Em của Giang học lớp mấy? 
 
Khảo sát trong 1 tháng nếu trên 7 điểm thì người thân trong gia đình nên đưa người nhà của mình đến gặp bác sĩ tư vấn và điều trị. 
 
Vấn đề đặt ra là làm sao kiến thức cho người thân trong gia đình biết được và áp dụng để phát hiện được các biểu hiện bệnh của người thân họ. Khi đời sống xã hội được nâng cao, và ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận đến người dân hơn, thông qua ti vi, sách báo, internet… Cần phải có sự gắn kết mật thiết giữa các thiết bị truyền thông với nhau để đưa sự hiểu biết về bệnh Alzheimer đến gần với người dân trong xã hội hơn nữa.
 
Bài khảo sát trên này cũng có nhược điểm, đó là không thể phân biệt được người bị Alzheimer giai đoạn sớm với suy giảm trí nhớ lành tính ở người già. Tuy nhiên dù cho là không phân biệt được nhưng ưu điểm của nó là phát hiện sớm tình trạng của người thân mình để mà có phương pháp không cho triệu chứng này nặng thêm nữa. Em xin tập hợp các phương pháp không dùng thuốc nhằm ngăn chặn biểu hiện xấu thêm của bệnh, đồng thời các phương pháp này cũng có thể áp dụng cho bệnh suy giảm trí nhớ lành tính ở người già.
 
1. Khuyến khích người bệnh tập thể dục: tập thể dục thường xuyên có thể làm chậm quá trình thoái hóa não bộ. Tốt nhất là người bệnh nên tham gia vào nhóm tập thể dục như nhóm Yoga buổi sáng, nhóm múa quạt ngoài công viên dành cho người già… không những tập thể dục mà còn tiếp xúc với mọi người xung quanh, điều này sẽ giúp ích trong việc giao tiếp, nhớ tên, cách sử dụng từ….
 
2. Bỏ các chất kích thích độc hại như hút thuốc lá, uống rượu, bia…, ăn uống lành mạnh và cân bằng như nên chia nhiều bữa nhỏ, ăn các thức ăn tốt cho não bộ như là: trứng, cá hồi, sữa đậu nành, rau chân vịt, cà rốt, bông cải xanh… điều này không những tốt cho việc phòng chống thoái hóa não bộ mà còn bảo vệ sức khỏe tim mạch tốt. Ngoài ra trong bữa ăn nên tập những bài tập nhỏ như nhắm mắt lại, thử ngửi mùi và ăn thử rồi gọi tên các món ăn đó.
 
3. Đảm bảo giấc ngủ đủ giấc, phải được 8-9 tiếng/ngày, tính cả buổi ngủ trưa, và nên đi ngủ sớm để bảo vệ các tế bào noron. Đối với những người bị khó ngủ thì nên tạo một môi trường ngủ thoải mái và an toàn, tránh ăn uống những chất kích thích hoặc ăn quá nhiều vào buổi tối, hạn chế tiếng ồn và cuối cùng là nên duy trì một lịch trình cụ thể các bữa ăn, thời gian đi ngủ, thời gian thức giấc.
 
4. Luôn giữ cho tinh thần được thoải mái, chống stress. Với một người phát hiện ra bản thân bị Alzheimer hoặc suy giảm trí nhớ thì việc đầu tiên là ngưng việc dằn vặt bản thân để tránh suy nghĩ những điều tiêu cực, sau đó là hãy tìm cách để tăng cường trí nhớ của mình, cố gắng nhớ lại những sự kiện đã quên, hoặc có thể nhờ người thân giúp đỡ.
 
5. Nên duy trì các hoạt động như đọc sách báo, hay dành thời gian cho các thú vui tao nhã của bản thân nhiều hơn, nên thưởng thức các tác phẩm nghệ thuật để tạo cảm giác thư thái, ngoài ra nên tham gia vào các trò chơi vận động trí não như giải đố, tranh luận…
 
6. Nên có bảng hoặc quyển sổ tay ghi chép những việc cần làm, những việc cần nhớ, những lịch hẹn, cần sắp xếp công việc hằng ngày hằng tuần.
 
7. Nên treo nhiều ảnh gia đình, bạn bè trong nhà hoặc có thể dán tên các đồ vật để giúp luyện tập trí nhớ.
 
8. Đây là điều cực kì quan trọng, đó là người thân phải luôn ở bên cạnh để chăm sóc, khuyến khích khả năng ghi nhớ và hỗ trợ các hoạt động sống hằng ngày. Điều này có thể làm chậm tiến triển của bệnh.
 
Các giải pháp về điều trị sớm và phát hiện bệnh Alzheimer kịp thời em đề cập ở đây chủ yếu là nêu cao tâm quan trọng của người thân trong gia đình của bệnh nhân hơn hết. Vì chỉ có người thân mới có thể ở bên cạnh, quan tâm và chăm sóc người bệnh tốt nhất, tất cả xuất phát từ tình thương yêu người cha, người mẹ, người ông, người bà đáng kính của mình.
 
 

10 hoạt động nổi bật trong tháng


Quảng cáo