BÀI DỰ THI: Giải pháp sáng tạo về y tế cộng đồng

Cập nhật lúc : 06/06/2016 10:11

BÀI DỰ THI
Giải pháp sáng tạo về y tế cộng đồng
 
Họ và tên: Phạm Phú Đạo
Đơn vị công tác: Trung tâm Y tế huyện Phú Xuyên
 
I. Đặt vấn đề

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, “Đái tháo đường là một hội chứng có đặc tính biểu hiện bằng sự tăng đường máu do hậu quả của việc mất hoàn toàn insulin hoặc là do có liên quan đến sự suy yếu trong bài tiết hoặc hoạt động của insulin
 
Liên đoàn tiểu đường quốc tế (IDF - International Diabetes Federation) thông báo trên thế giới hiện nay cứ 6 giây có 1 người chết vì bệnh tiểu đường (tương đương với 5 triệu ca tử vong) và 11 người thì có 1 lớn người mắc bệnh tiểu đường (tương đương với 415 triệu người), trong 7 ca sinh thì có 1 ca bị ảnh hưởng bởi tiểu đường thai kỳ. Dự tính tới năm 2030 sẽ lên tới 552 triệu người mắc đái tháo đường và 398 triệu người bị tiền đái tháo đường. Trong đó, 90% là người bệnh mắc đái tháo đường type 2. Theo cảnh báo của Quỹ đái tháo đường thế giới (WDF), sự gia tăng bệnh đái tháo đường ở các nước phát triển là 42% nhưng ở các nước đang phát triển lại lên tới 170%. Tại Mỹ ước tính có khoảng 26 triệu người mắc bệnh tiểu đường, khoảng 7 triệu người có bệnh lý trong đó có quá nhiều đường trong máu. Nước Anh cũng có khoảng 3 triệu người mắc và con số này không ngừng tăng lên. Tại Đức, theo số liệu mới đây nhất vào ngày Tiểu đường Thế giới (14/11/2015) thì có hơn 6 triệu người mắc bệnh.
 
Ở Việt Nam, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ mắc tiểu đường đang ngày càng gia tăng. Theo thống kê của Bộ Y tế trong 10 năm qua, số bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường ở nước ta tăng 211%, và với con số này, Việt Nam nằm trong số các quốc gia có tốc độ tăng bệnh nhân tiểu đường cao nhất thế giới. Hiện toàn quốc có khoảng 5 triệu bệnh nhân tiểu đường, trong đó có tới 60% bệnh nhân chưa được chẩn đoán và điều trị sớm, do vậy khoảng 60% các bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường được chẩn đoán là có biến chứng cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn tới mù lòa, tàn phế, thậm chí là tử vong. Hiện nay cả nước mỗi ngày có khoảng 150 người tử vong do các nguyên nhân liên quan đến bệnh tiểu đường (tương đương với 54.943 trường hợp tử vong của người trưởng thành mỗi năm.). Rất nhiều người bệnh và gia đình cũng như các cơ sở y tế, xã hội đang phải chịu những gánh nặng về kinh tế cho chi phí rất lớn trong điều trị căn bệnh này.
 
Ngày nay, Y học tiến bộ có phương pháp chẩn đoán sớm, chăm sóc, điều trị tích cực đã làm thay đổi bệnh cảnh lâm sàng, giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do những biến chứng cấp, mãn tính và nhiễm khuẩn ở bệnh nhân ĐTĐ. Điều quan tâm hiện nay không những phải kiểm soát đường huyết tốt, phát hiện sớm để quản lý bệnh ĐTĐ mà còn phải theo dõi điều trị biến chứng cấp tính, mãn tính của bệnh; Hy vọng phòng và điều trị kịp thời tổn thương, hạn chế tàn phế và tử vong đồng thời nâng cao chất lượng sống của người bệnh.
 
II. Mục tiêu:
 
1. Phân tích các nguyên nhân, yếu tố nguy cơ gây bệnh
 
2. Đề xuất các giải pháp phòng và phát hiện sớm bệnh đái tháo đường
 
III. Nguyên nhân bệnh đái tháo đường

Đặc điểm lớn nhất trong sinh lý bệnh của ĐTĐ2 là có sự tương tác giữa yếu tố gen và yếu tố môi trường trong cơ chế bệnh sinh. Ủy ban chẩn đoán và phân loại bệnh tiểu đường Hoa Kỳ đã phân loại bệnh tiểu đường có 3 dạng chính gồm: tiểu đường type 1, tiểu đường type 2 và tiểu đường thai kỳ.
Tùy theo từng dạng bệnh mà có những nguyên nhân khác nhau. Như trong bệnh tiểu đường type 1 thì yếu tố di truyền rất quan trọng, bên cạnh đó có thể là yếu tố suy giảm hệ miễn dịch khiến tế bào bạch cầu tấn công tế bào beta làm tuyến tụy suy yếu, hoặc yếu tố môi trường.
 
Tuy nhiên, do phổ biến nhất hiện nay là tiểu đường type 2 (chiếm hơn 90%) và liên quan chặt chẽ đến lối sống - điều mà mỗi người có thể nỗ lực điều chỉnh được. 
 
Thừa cân béo phì
 
Theo các chuyên gia của WHO, béo phì là yếu tố nguy cơ mạnh mẽ nhất tác động lên khả năng mắc ĐTĐ2. Trong bệnh béo phì, tích lũy mỡ xảy ra trong một thời gian dài, do đó sự suy giảm khả năng tự bảo vệ chống lại quá trình nhiễm mỡ có thể xảy ra ở một số thời điểm và triglycerid dần được tích lũy lại. Nhiều nghiên cứu đã kết luận rằng béo phì là nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến sự kháng insulin. Béo đưa đến sự thiếu Insulin tương đối do giảm số lượng thụ thể ở tổ chức cần Insulin. Do tính kháng Insulin cộng sự giảm tiết Insulin dẫn tới sự giảm tính thấm của màng tế bào với glucose ở tổ chức cơ và mỡ, ức chế quá trình photphotrin hoá và oxy hoá glucose, làm chậm quá trình chuyển hoá hydratcacbon thành mỡ, giảm tổng hợp glycozen ở gan, tăng cân tạo đường mới và ĐTĐ2 xuất hiện.
 
Thuốc lá và bia rượu
 
Thuốc lá và bia rượu là những chất gây hại cho cơ thể, làm nặng thêm các rối loạn chuyển hoá. Một số nghiên cứu ở châu Âu cho thấy tỷ lệ hút thuốc lá ở bệnh nhân ĐTĐ2 khá cao. Những người hút thuốc có xu hướng hình thành những thói quen không có lợi khác, chẳng hạn như không tập thể dục thể thao hoặc ăn những thực phẩm không có lợi cho sức khỏe.
 
Ít vận động thể lực
 
Lợi ích vận động thường xuyên giúp, giảm huyết áp, cải thiện chức năng tim mạch, giảm bệnh mạch vành, béo phì, giảm nguy cơ rối loạn đông máu, giảm cholesterol toàn phần và triglycerid, tăng HDL-c, cải thiện chứng đi cách hồi, cải thiện khả năng làm việc, sáng tạo, cải thiện chất lượng giấc ngủ, giảm stress, giảm đau và cứng khớp (thoái hóa khớp), phòng ngừa loãng xương, chậm xuất hiện sa sút trí tuệ và bệnh Alzheimer, cải thiện tình trạng đề kháng insulin, tăng tiêu thụ glucose, giảm sản xuất glucose từ gan, kiểm soát đường huyết tốt hơn. Chỉ cần giảm cân khoảng 7% là có thể cải thiện đáng kể tình trạng đề kháng insulin.
 
III. Giải pháp để phát hiện sớm bệnh Đái tháo đường
 
Việc kiểm tra phát hiện sớm bệnh đái tháo đường có ý nghĩa rất quan trọng. Những đối tượng tiền đái tháo đường sẽ được tư vấn, hướng dẫn chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp nhằm làm giảm tiến triển đến đái tháo đường thật sự. Đây là chiến lược đơn giản, rẻ tiền và hiệu quả nhất được Liên đoàn Đái tháo đường thế giới và Tổ chức Sức khỏe thế giới khuyến cáo. 
 
Công tác dự phòng đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt là trong phòng chống các yếu tố nguy cơ và phát hiện sớm bệnh. Mặt khác đái tháo đường là bệnh mạn tính và thường tiến triển một cách âm thầm, nếu không được phát hiện sớm để điều trị kịp thời thì bệnh sẽ tiến triển nặng, gây ra nhiều biến chứng trầm trọng và việc điều trị rất tốn kém, trong khi việc phát hiện sớm rất đơn giản, ít tốn kém.
 
1. Về Truyền thông:
 
-Truyền thông về chính sách: Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, Luật An toàn thực phẩm, Luật Bảo vệ môi trường, các tác hại của rượu bia một cách sâu rộng đặc biệt đến tận các đối tượng đích ( đối tượng trong nhóm guy cơ cao)
 
Tăng cường giáo dục kiến thức về bệnh ĐTĐ (đặc biệt là các yếu tố nguy cơ) rộng rãi trong cộng đồng như trang bị kiến thức cho đội ngũ y tế thôn bản, tổ chức các buổi truyền thông rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng hay các buổi nói chuyện trực tiếp với người dân tại cộng đồng.
 
2.Xây dựng và nâng cao năng lực hệ thống phát hiện và điều trị bệnh sớm ngay tại tuyến y tế cơ sở, các dịch vụ xét nghiệm, tư vấn bệnh sẵn có tại địa phương, để người dân dễ dàng tiếp cận khi cần thiết.
 
3.Xây dựng hệ thống mạng lưới bác sỹ gia đình để truyền thông vận động xã hội, thay đổi hành vi, phòng chống yếu tố nguy cơ, cung cấp các dịch vụ dự phòng, tư vấn đầy đủ cho người dân, đồng thời bảo đảm người có nguy cơ cao, người mắc bệnh đái tháo đường được phát hiện sớm, quản lý
 
4.Phòng, chống bệnh đái tháo đường cũng như các bệnh không lây nhiễm khác đó là vai trò và trách nhiệm của các cấp chính quyền, các ngành và các đoàn thể khác, tổ chức xã hội, đặc biệt là các cơ quan truyền thông vận động cộng đồng xã hội để cùng nối vòng tay lớn đẩy lùi bệnh đái tháo đường nói riêng và bệnh không lây nhiễm nói chung, góp phần chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.

10 hoạt động nổi bật trong tháng


Quảng cáo