BÀI DỰ THI: Cuộc thi “Giải pháp sáng tạo Y tế cộng đồng”

Cập nhật lúc : 06/06/2016 10:09

BỆNH VIỆN ĐA KHOA THỊ XÃ PHƯỚC LONG
TỈNH BÌNH PHƯỚC
 
BÀI DỰ THI
Cuộc thi “Giải pháp sáng tạo Y tế cộng đồng”
 
Họ và tên: Lương y. NGUYỄN ĐĂNG CÂN
Lương y. NGUYỄN ĐĂNG DŨNG

I. Đặt vấn đề:

 
Mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 150.000 ca mắc bệnh ung thư và trên 75.000 ca tử vong do ung thư, đa số các trường hợp tử vong là do phát hiện muộn. Đây là những con số đáng báo động đến sức khỏe cộng đồng chúng ta. Chính vì thế, việc nghiên cứu, phân tích nguyên nhân và đề ra giải pháp ngăn ngừa, điều trị bệnh ung thư là hết sức cấp bách.
 
Kế thừa những giá trị tinh hoa của các thế hệ đi trước thuộc ngành y học cổ truyền và những kinh nghiệm thực tiễn trong suốt thời gian hành nghề lương y, chúng tôi bao gồm: Lương y. NGUYỄN ĐĂNG CÂN và Lương y. NGUYỄN ĐĂNG DŨNG – Khoa Y học cổ truyền thuộc Bệnh viện Đa khoa Thị xã Phước Long, Tỉnh Bình Phước đã nghiên cứu và đưa ra bài thuốc gia truyền để ngăn ngừa, phòng chống bệnh ung thư nhằm kéo giảm tỷ lệ mắc bệnh ung thư hiện nay. 
 
II. Mục tiêu:

- Phân tích nguyên ngân gây bệnh ung thư
 
- Đề ra giải pháp giúp phòng ngừa, kéo giảm tỷ lệ mắc bệnh ung thư
 
III. Cấu trúc:
 
Phần A: Tổng quan về bệnh ung thư
 
1. Tình hình mắc bệnh ung thư trên thế giới
 
2. Tình hình mắc bệnh ung thư tại Việt Nam
 
Phần B: Nguyên nhân gây bệnh ung thư
 
1. Đặc điểm di truyền
 
2. Môi trường sống
 
3. Chế độ ăn uống
 
4. Con người
 
Phần C: Giải pháp

1. Gia tăng việc phát hiện sớm bệnh ung thư
 
2. Bài thuốc gia truyền về phòng chống bệnh ung thư
 
2.1 Các loại cây sử dụng
 
2.2 Thành phần bài thuốc
 
Phần D: Kết luận
 
 
Phần A: Tổng quan về bệnh ung thư

Ung thư là một nhóm các bệnh liên quan đến việc phân chia tế bào một cách vô tổ chức và những tế bào đó có khả năng xâm lấn những mô khác bằng cách phát triển trực tiếp vào mô lân cận hoặc di chuyển đến nơi xa (di căn). Lý giải theo cách dễ hiểu hơn thì “Ung” có nghĩa là tắc lại, “Thư” có nghĩa là hư mãn. Hiện có khoảng 200 loại ung thư đe dọa đến đời sống cộng đồng hiện nay.
 
1. Tình hình mắc bệnh ung thư trên thế giới:
 
Theo thống kê của cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế (International Agency for Research on Cancer, IARC) thì năm 2002, trên toàn thế giới ước tính có khoảng 10,9 triệu người mới mắc bệnh ung thư. Nhìn chung số bệnh nhân ung thư ngày càng tăng, nhất là trong giai đoạn hiện nay ( giai đoạn 2000 – 2016). Một điểm đáng lưu ý khác là người ta đã dự báo được tỉ lệ người mắc bệnh ung thư ở các nước phát triển (nước giàu) và các nước đang phát triển và các nước nghèo đã dần dần thay đổi theo thời gian như sau: các nước nghèo có tỉ lệ mắc ung thư tăng dần lên và giảm đi ở các nước giàu. Trong đó các loại ung thư đại trực tràng, tiền liệt tuyến thường gặp ở các nước giàu. Nhưng ở các nước đang phát triển chủ yếu gặp các loại ung thư cổ tử cung, vòm họng, gan, thực quản…
 
Tỉ lệ mắc và đặc biệt tỷ lệ chết do ung thư giữa nam và nữ có sự khác biệt rõ rệt. Tỷ lệ tử vong chung trên toàn cầu giữa nam và nữ (nam/ nữ) là 1,3. Tỉ lệ này cao hơn ở nam vì các ung thư ác tính cao như ung thư phổi, dạ dày, thực quản.. lại thường gặp hơn so với nữ.
 
2. Tình hình mắc bệnh ung thư tại Việt Nam:
 
Theo thống kê của Dự án phòng chống ung thư Quốc gia, mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 75.000 người chết và hơn 150.000 người mắc mới.Với những con số thống kê này đã đưa Việt Nam trở thành đất nước có tỷ lệ chết do bệnh ung thư thuộc tốp 2 thế giới (theo công bố của Tổ chức y tế thế giới tháng 4/2014). Đây quả thật là con số đáng báo động về tình hình mắc bệnh ung thư ở nước ta. 
 
Phần B: Nguyên nhân gây bệnh ung thư

1. Đặc điểm di truyền:
 
Hầu hết các dạng ung thư là tự phát đơn lẻ, và không có cơ sở di truyền. Tuy nhiên một số hội chứng của ung thư đã được biết có mang yếu tố di truyền. Đặc biệt tại Việt Nam – đất nước đang gánh chịu những ảnh hưởng sau thời gian dài diễn ra chiến tranh, cụ thể ở đây là chất độc Đi-ô-xin do Mỹ để lại. Nguồn chất độc này đang dần ăn mòn sức khỏe thế hệ con cháu chúng ta hiện nay, gây đột biến gen và phá vỡ cơ chế cân bằng giữa tốc độ của quá trình tăng sinh – quá trình chết của tế bào, dẫn đến bệnh ung thư.

2. Môi trường sống:
 
Môi trường sống hiện nay đang bị ô nhiễm trầm trọng: 
 
- Ô nhiễm khói bụi, khói thuốc lá: sự gia tăng dân số tỷ lệ nghịch với diện tích đất rừng làm mất cân bằng môi trường sinh thái. Những khói độc thải ra từ động cơ, đốt rừng làm rẫy, mức gia tăng hút thuốc lá ở nam giới… dẫn đến tỷ lệ mắc bệnh ung thư phổi nói riêng và các vị trí khác nói chung.
 
- Ô nhiễm nguồn nước: các chất thải, hóa chất chưa qua xử lý thải trực tiếp vào sông, suối, hồ…Con người tiếp xúc hàng ngày và hấp thu vào cơ thể tích tụ lâu ngày sẽ dễ gây ra bệnh ung thư nếu không phát hiện kịp thời.
 
3. Chế độ ăn uống:

Vấn đề nhức nhối đang xảy đang xảy ra trong thời gian gần đây đó là người tiêu dùng phải ăn những loại thực phẩm bị tẩm độc bởi những loại hóa chất độc hại hầu hết đều có chứa các chất bảo quản gây nguy cơ mắc bệnh ung thư cho người tiêu dùng như: táo, khoai tây, lê, giá đỗ, chuối, đu đủ, cà chua, mít…. Các chất độc này sau khi vào cơ thể, có loại vào trực tiếp máu, có loại được đào thải qua gan, thận, dạ dày, đường ruột…lâu ngày làm suy yếu các bộ phận này và tích tụ lại gây ra bệnh ung thư.

4. Yếu tố con người:
 
Có thể nói, nguyên nhân quan trọng nhất đó là do con người vì tất cả các vấn đề trên đều phát sinh chủ quan từ phía con người chúng ta. Do đó, con người là mối nguy hiểm nhất, xuất phát từ lòng tham, sự hám lợi và sự thiếu hiểu biết mà con người đang dần đầu độc lẫn nhau, gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Cụ thể như sau:
 
-Sự phát triển của khoa học và công nghiệp đã dẫn đến việc ứng dụng những công nghệ mới vào trồng trọt, chăn nuôi, các chế phẩm bánh kẹo, rượu bia…..theo hướng tiêu cực: giảm chi phí tối đa và tăng lợi nhuận nhiều nhất có thể đã dẫn đến những việc làm vô nhân đạo, đầu độc con người một cách ngấm ngầm bằng những sản phẩm tiêu dùng hàng ngày.
 
-Sử dụng các loại hóa chất công nghiệp, thuốc diệt cỏ, phân bón hóa học không rõ nguồn gốc.. làm đe dọa đến môi trường nói chung và chính những người tiếp xúc với những chất đó nói riêng, gây ra mầm mống của bệnh ung thư. 

Phần C: Giải pháp

1. Gia tăng việc phát hiện sớm bệnh ung thư:
 
Việc giáo dục và nâng cao nhận thức con người là yếu tố quyết định đối với việc giảm thiểu tối đa tỷ lệ mắc bệnh ung thư.
 
-Tuyên truyền cho cộng đồng hiểu rõ về mức độ nguy hiểm và những dấu hiệu sớm của bệnh ung thư để kịp thời phát hiện và chữa trị;
 
-Hạn chế sử dụng các loại hóa chất, thuốc diệt cỏ…;
 
-Tuyết đối không sử dụng các chất bảo quản không rõ nguồn gốc, chất hóa học tẩm ướp vào nguồn thực phẩm hay sử dụng trong mục đích chăn nuôi, trồng trọt, sản xuất mỹ phẩm…;
 
-Hướng dẫn nhân dân nhận biết các loại cây cỏ có tác dụng làm thuốc chữa bệnh để sử dụng hàng ngày giúp đào thải chất độc trong cơ thể.
 
2. Bài thuốc gia truyền về phòng chống bệnh ung thư:

2.1 Các loại cây sử dụng:

-Cây trinh nữ hay còn gọi xấu hổ, mắc cỡ, cây thẹn, hàm tu thảo (Mimosa pudica L.) là một loại thực vật thuộc họ Đậu. Công dụng: có vị ngọt chát, tính mát, trấn tĩnh an thần… nên được sử dụng rộng rãi để chữa suy nhược thần kinh, mất ngủ, chữa phong thấp, nhức xương…
 
-Ké đầu ngựa, tên Hán-Việt là thương nhĩ (Xanthium strumarium), một loài thực vật trong họ Cúc. Công dụng: quả ké có vị ngọt, tính ấm, vào phế trừ các chứng phong lở, thông mũi, cho ra mồ hôi, thanh can, làm sáng mắt, bổ ích xương tủy…
 
-Cây chó đẻ răng cưa hay còn gọi là cây chó đẻ, diệp hạ châu, diệp hạ châu đắng, cây cau trời. Tên Hán Việt khác: trân châu thảo, nhật khai dạ bế, diệp hậu châu. Cây có hạt tròn xếp thành hàng dưới lá nên gọi là diệp hạ châu (diệp: lá, hạ: dưới, châu: ngọc tròn) (Phyllanthus urinaria). Công dụng: cỏ răng cưa có vị ngọt hơi đắng, tính mát, có tác dụng làm thông huyết, tiêu viêm, lợi tiểu…
 
-Cây sài đất (Wedelia chinensis) là cây thân thảo, mọc bò, mọc dại nơi ẩm mát, lá có lông, hoa vàng thuộc chi Wedelia. Công dụng: được dùng phổ biến như loại thuốc có chất kháng khuẩn, thanh nhiệt giải độc và mát máu, tiêu viêm…
 
-Cam thảo nam hay cam thảo đất, thổ cam thảo (Scoparia dulcis) là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Công dụng: cam thảo có vị ngọt, tính bình, bổ tỳ vị, nhuận phế hòa hoãn, giải độc…
 
2.2 Thành phần bài thuốc:
 
Cam thảo đất 10g (xao vàng)
 
Ké đầu ngựa 10g (xao vàng)
 
Cây xấu hổ 15g (xao vàng)
 
Cây chó đẻ 15g (xao vàng)
 
Cây sài đất 15g (xao vàng)
 
- Cách dùng: 05 vị cho vào ấm đổ 02 lít nước đun sôi còn 1,5 lít; gạn uống thay nước trong ngày. Trong một tháng uống 15 ngày.
 
- Phương pháp gia giảm: 
 
+ Nếu bệnh nhân ăn không tiêu: gia hạt cau khô 5g;
 
+ Nếu bệnh nhân táo bón: gia lá muồng châu 10g;
 
+ Nếu bệnh nhân bị ngộ độc thức ăn: gia đậu đen 20g (không sao vàng);
 
*Ghi chú: bệnh nhân thuộc thể hàn thì các vị thuốc sao vàng, trường hợp bệnh nhân thuộc thể nhiệt thì dùng tươi xao qua.
 
Phần D: Kết luận

Bài thuốc gia truyền trên là phương pháp tốt nhất giúp nâng cao sức khỏe, phòng chống bệnh tật nói chung và bệnh ung thư nói riêng. Đây là bài thuốc dựa trên sự nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm từ quá trình thực tiễn và kế thừa những giá trị tinh hoa của các thế hệ đi trước thuộc ngành y học cổ truyền của chúng tôi. Mong rằng, với sự đóng góp của bài thuốc cổ truyền này sẽ góp phần ngày càng nâng cao sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu tối đa số ca mắc bệnh ung thư trong thời gian tới.

10 hoạt động nổi bật trong tháng


Quảng cáo