Bệnh nhân bị sa sút trí tuệ( Alzheimer): Giải pháp để gia tăng việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh nhân Alzheimer.

Cập nhật lúc : 06/06/2016 10:08

Bệnh nhân bị sa sút trí tuệ( Alzheimer): 
Giải pháp để gia tăng việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh nhân Alzheimer.

Tác giả: Nguyễn Thị Dung
Đơn vị công tác; Bệnh Viện Việt Nam Thụy Điển Uông Bí
 
Bệnh Sa sút trí tuệ hay còn gọi là Alzheimer là một bệnh thoái hóa não nguyên phát chưa tìm ra căn nguyên, thường gặp ở lứa tuổi người già, từ trên 65 tuổi. Tuy nhiên bệnh có thể khởi phát ở lứa tuổi sớm hơn. 
 
Về lâm sàng thường có các rối loạn trí nhớ, ngôn ngữ, hoạt động, trí tuệ…
 
Biểu hiện đặc trưng của bệnh đó là chứng rối loạn trí nhớ: có thể không nhớ tên con cái, vợ (chồng), bố , mẹ, hoặc địa chỉ nhà và các người quen khác, kèm theo có thể không nhớ được các sự việc vừa xảy ra, nói lặp lại nhiều lần một câu nói hoặc sự việc, vv
 
Tiếp đến là rối loạn ngôn ngữ: khó tìm từ để biểu đạt suy nghĩ và ý tưởng, nói không trôi chảy, không hiểu được câu mà bản thân vừa nói hoặc mất ngôn ngữ.
 
Biểu hiện nặng hơn là rối loạn phối hợp động tác : mặc quần áo khó khăn, khó thực hiện được các công việc hàng ngày, bệnh nhân có thể bị yếu cơ, run do đó ảnh hưởng đến các công việc tắm rửa, thay quần áo.. vv
 
Rối loạn nhận thức: Người bệnh không nhận thức được các sự việc và không gian, thời gian, hay bị nhầm lẫn ngày tháng và không còn khả năng tính toán đơn giản…
 
Người bệnh có thể xuất hiện sớm các triệu chứng trầm cảm, tuy nhiên thường không ổn định: Có thể hoang tưởng bị hại, muốn tự sát đôi khi lại khoái cảm,..
 
Biểu hiện trên các phim chụp CT-Scanner sọ não hoặc Công hưởng từ sọ não thường có hình ảnh teo não lan tỏa, giãn rộng các não thất.
 
Về điều trị : 
 
- Điều trị không dùng thuốc: 
 
+ Tạo môi trường tâm lý xã hội cho người cao tuổi, các câu lạc bộ…
 
+ Dinh dưỡng đầy đủ, cung cấp các yếu tố vi lượng như canxi.
 
+ Không lạm dụng rượu bia, thuốc lá.
 
+ Điều trị các bệnh kèm theo: Tăng huyết áp, đái tháo đường,…
 
- Thuốc điều trị : Các thuốc Cholinergic, Nivalin hoặc Gliatilin,…
 
Với trường hợp người bệnh có các triệu chứng ảo giác, hoang tưởng, trầm cảm thì cần dùng thêm thuốc an thần, bình thần theo chỉ định chuyên khoa.
 
Hiện nay Alzheimer chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu, mọi phương pháp điều trị bằng thuốc hoặc các liệu pháp nhằm làm quá trình thoái hóa não tiến triển chậm hơn. 
 
Bệnh Alzheimer là bệnh không thể chữa trị được và dần dần khiến cho người bệnh không có khả năng tự đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của họ, và khi đó việc chăm sóc cũng như tiếp tục điều trị cần được thực hiện tại nhà với sự giúp đỡ chặt chẽ của gia đình để ngăn chặn những biến chứng cũng như bệnh lý có thể mắc phải như: bệnh về răng miệng, bệnh về da, hô hấp….
 
Tiến triển của bệnh tiến dần đến suy giảm các giác quan, cơ thể mất chức năng, cuối cùng dẫn đến cái chết. Nó cũng là gánh nặng của gia đình người bệnh và toàn xã hội.
 
Hiện nay, theo ước tính của Hội Thần kinh Việt Nam, có tới 370.000 người bệnh bị Alzheimer. Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm chỉ có khoảng hơn 1.000 bệnh nhân được chẩn đoán Alzheimer và điều trị.
 
Bệnh thường dễ bị bỏ sót và không được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, do người bệnh và gia đình bỏ qua những triệu chứng kín đáo, hoặc nghĩ tới nhiều bệnh lý khác và vào viện để điều trị các bệnh lý kèm theo. 
 
Ngày nay để có thể giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh nhân Alzheimer cần đưa người bệnh đến khám chuyên khoa sớm khi có các triệu chứng nghi ngờ sau:
 
- Quên tên: Lãng quên tên ( bố, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em..) lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngày. Cuối cùng là quên tên của mình.
 
- Hay ghi chép lặt vặt ( tạo tiền đề để nhớ).
 
- Tìm mọi cách để phủ nhận những sa sút trí nhớ của mình.
 
- Gọi điện cho người thân nhiều lần( gọi xong lại quên, gọi lại).
 
- Lẫn lộn các đồ vật, nhầm ngày, tháng, năm.
 
- Hoặc khi các triệu chứng toàn phát: Mất trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, nhận thức, hoạt động đã nêu ở trên….
 
Đặc biệt trường hợp các triệu chứng rối loạn trí nhớ xuất hiện một cách đột ngột, nhanh chóng cần đưa đến viện để thăm khám và làm các xét nghiệm CT- Scanner sọ não, hoặc Cộng hưởng từ sọ não và các xét nghiệm máu ngay nhằm tìm ra các nguyên nhân có thể đe dọa đến tính mạng người bệnh như: Tai biến mạch não, tiền hôn mê gan trong bệnh não- gan,…
 
Hiện nay người ta chưa khẳng định cũng như đưa ra được các biện pháp cụ thể và loại thuốc đặc hiệu nào giúp ngăn chặn không cho sự khởi phát bệnh Alzheimer. 
 
Tuy nhiên nhiều nghiên cứu dịch tễ cho thấy những hoạt động xã hội như đánh cờ, đọc sách, chơi nhạc cụ, tham gia các câu lạc bộ thường xuyên giúp làm giảm các nguy cơ mắc bệnh. 
 
Hoặc mối liên hệ giữa chế độ ăn uống, nguy cơ tim mạch, bệnh chuyển hóa ( đái tháo đường, rối loạn lipid máu,…) các sản phẩm dược phẩm, sản phẩm công nghệ thông tin với sự gia tăng bệnh Alzheimer.
Ví dụ: chế độ ăn kiêng của người vùng Địa Trung Hải, trong đó bao gồm trái cây và rau quả, bánh mì, lúa mì và ngũ cốc…có thể làm giảm ruit ro mắc bệnh Alzheimer.
 
Do đó, hiện nay để có thể gia tăng việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh nhân Alzheimer cần có sự hỗ trợ không nhỏ của ngành y tế và các công tác xã hội. Cần phải tuyên truyền và phổ biến được đến cộng đồng các triệu chứng của bệnh, các nguy cơ, gánh nặng về sau và các dấu hiệu sớm mà người bệnh cần đến khám ngay. Đồng thời phổ biến các phương pháp chăm sóc, giảm thiểu nguy cơ cho người bệnh Alzheimer tại nhà.
 
Công tác y tế cần được trang bị đầy đủ các thiết bị, có chuyên khoa để chẩn đoán và điều trị. 
 
Đi đôi với việc phát hiện và điều trị thì cần phải phòng ngừa gia tăng bệnh.
 
Các tổ chức xã hội cần phát triển lành mạnh, rộng rãi, vận động và tạo điều kiện cho mọi người tham gia. Thường xuyên tổ chức các buổi giao lưu gặp mặt, động viên nhau giũa các thành viên trong hội.
 
Cần điều trị và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính có liên quan tới bệnh Alzheimer: tim mạch, chuyển hóa,…
 
Phổ biến chế độ dinh dưỡng phù hợp với từng bệnh và từng lứa tuổi.
 
Các cơ quan y tế cần tổ chức các buổi khám sức khỏe cho các cụ cao tuổi cũng như người dân tại các vùng lân cận thường xuyên định kỳ.

Bài viết có tham khảo các nghiên cứu và cẩm nang bệnh học thần kinh.
 
 

10 hoạt động nổi bật trong tháng


Quảng cáo